Αποπλάνηση Ανηλίκων στο Διαδίκτυο
Αποπλάνηση στο Διαδίκτυο
Αποπλάνηση συμβαίνει όταν άγνωστοι κακόβουλα εκμεταλλεύονται το στοιχείο της ανωνυμίας στο Διαδίκτυο για να προσεγγίσουν ανήλικα παιδιά και εφήβους με στόχο τη σεξουαλική παρενόχληση και την εκμετάλλευση. Στο Διαδίκτυο ποτέ δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι ποιος είναι αυτός που συνομιλούμε στις ηλεκτρονικές μας επικοινωνίες, ακόμα και αν βλέπουμε τη φωτογραφία του ή αν χρησιμοποιούμε κάμερα. Αλλωστε δεν είναι δύσκολο να παραποιήσει κάποιος την εικόνα ή τον ήχο ώστε να φαίνεται μικρότερος ή διαφορετικός από την πραγματικότητα. Έτσι, πολλοί εκμεταλλεύονται το γεγονός αυτό, δίνουν ψεύτικα στοιχεία (κυρίως για την ηλικία τους) και ξεκινούν συζητήσεις με τα πιθανά θύματά τους με στόχο να αναπτύξουν φιλική με αυτά σχέση και να αποσπάσουν όσο το δυνατό περισσότερες πληροφορίες (π.χ. τόπο διαμονής, τα ενδιαφέροντά τους, τα χόμπι τους, τις σεξουαλικές τους εμπειρίες κ.λ.π.). Η αφέλεια των παιδιών και η ευπιστία τους σιγούρα οξύνει το πρόβλημα καθώς οι ίδιοι δεν είναι ικανοί να κατανοήσουν την σοβαρότητα αυτών που κάνουν και μπορεί να οδηγηθούν ακόμα και στον θάνατο
Που εντοπίζεται;
Σχεδόν όλα τα περιστατικά grooming έχουν λάβει μέρος σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης όπως το instagram και το facebook. Αυτες οι πλατφορμες κανουν τον χρηστη ευάλωτο και εκτίθεται σε αμέτρητους κινδυνους. Είτε ανεβάζοντας κάποια φωτογραφία ειτε διατηρώντας δημόσιο προφιλ, ο έφηβος βρίσκεται σε κινδυνο καθως ο καθένας μπορει να δει αυτά που έχει δημοσιεύσει ο χρήστης, να επιχειρήσει να συζητήσει στην αρχή με τον έφηβο για γενικα θεματα και μετα να συνομιλήσει επιδιώκοντας συνάντηση εξ επαφης ή ανταλλαγη υλικου στις πλατφόρμες αυτες.
Ποιά είναι τα στάδια της αποπλάνησης;
Πιο αναλυτικά το διαδικτυακό grooming μπορεί να κρατήσει από μερικές ώρες έως και αρκετά χρόνια και περνάει από διάφορα στάδια τα οποία σε γενικές γραμμές οριοθετούνται ως εξής:
Δημιουργία φιλίας: Ο κακόβουλος χρήστης «πλησιάζει» το παιδί σε κάποιο «χώρο» επικοινωνίας, μέσω του διαδικτυακού παιχνιδιού ή μέσω κάποιου κοινωνικού δικτύου. Προσποιείται συνήθως ότι είναι συνομήλικος με το παιδί και ότι μοιράζονται κοινά ενδιαφέροντα για να κερδίσει την εμπιστοσύνη του. Εφόσον ο ανήλικος ανταποκριθεί θετικά στις γενικού περιεχομένου συζητήσεις, με πρωτοβουλία του κακόβουλου χρήστη η επικοινωνία μεταφέρεται σε ιδιωτικό χώρο συνομιλίας.
Δημιουργία δεσμού εξάρτησης: Ο κακόβουλος χρήστης γίνεται ο καλύτερος φίλος του παιδιού δείχνοντας πραγματικό ενδιαφέρον για τους προβληματισμούς και τις αναζητήσεις του. Παράλληλα, σε αυτό το στάδιο εκμαιεύει πληροφορίες από το παιδί για το αν κάποιος ενήλικας γνωρίζει για τις ιδιωτικές τους συνομιλίες και πείθει τον ανήλικο ότι κάτι τέτοιο θα ήταν καταστροφικό για τη φιλία τους.
Απόπειρα συνάντησης: Αφού έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη του παιδιού στη συνέχεια οι συζητήσεις γίνονται πολύ προσωπικές. Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών αυτών ζητά ή αποσπά από το παιδί υλικό ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων (φωτογραφίες ή βίντεο), για προσωπική δήθεν χρήση ή για επαγγελματική προώθηση, μέσω «ειδικών» (μόντελινγκ κ.λπ.). Εφόσον το παιδί ενδώσει, τότε ο δράστης αποκαλύπτει τους πραγματικούς του σκοπούς, που είναι κυρίως σεξουαλικού ή οικονομικού ενδιαφέροντος. Ενδεικτικά, επιδιώκει να αποσπάσει νέο ακατάλληλο υλικό ή επιχειρεί να συναντηθεί με το θύμα. Υπάρχει και η περίπτωση να αρχίσει να εκβιάζει το θύμα του για χρήματα με την απειλή ότι θα κοινοποιήσει το υλικό στο διαδίκτυο ή ότι θα κάνει κακό σε αγαπημένα του πρόσωπα.
Αποπλάνηση στην Αθήνα: Άλλο ένα τραγικό περιστατικό που οξύνει την σοβαρότητα του προβλήματος
Άλλο ένα πολύ σοβαρό περιστατικό αποπλάνησης ανηλίκου συνέβει λίγες εβδομάδες πριν οταν 41χρονος αποπλάνησε ενα 14χρονο κορίτσι μέσω διαδικτύου. Οι γονείς του ανήλικου έψαχναν το κορίτσι που είχε φύγει από το σπίτι της από το βράδυ του περασμένου Σαββάτου. Μάλιστα, πληροφορίες αναφέρουν ότι η ανήλικη το έσκαγε συχνά από το σπίτι. Σύμφωνα με πληροφορίες από αστυνομικές πηγές, ο 40χρονος κατηγορούμενος, αλβανικής καταγωγής, οικογενειακός φίλος της μητέρας της 14χρονης, την προσέγγισε μέσω Instagram, την παρέσυρε σε ξενοδοχείο ημιδιαμονής στο κέντρο της Αθήνας, όπου και συνελήφθη από αστυνομικούς της Υποδιεύθυνσης Προστασίας Ανηλίκων.
Η μητέρα της εντόπισε στο Instagram της κόρης της μια ανάρτηση όπου έδειχνε πού ήταν και με ποιον και κατόπιν έκανε την καταγγελία στις Αρχές. Στους αστυνομικούς είπε: "Κατάλαβα από story στο instagram ότι η κόρη μου ήταν μαζί του σε αυτό το ξενοδοχείο και δεν μπορούσα να σκεφτώ τι της είχε κάνει. Αμέσως ξεκίνησα να πηγαίνω εκεί και κάλεσα και το 100 και όταν έφτασα στο ξενοδοχείο ήταν εκεί και οι αστυνομικοί. Όταν μας είδαν, ο 40χρονος προσπάθησε να φύγει.”
Ψυχογράφημα Θυμάτων Αποπλάνησης
Τα θύματα του grooming είναι συνήθως έφηβοι ηλικίας 11 έως 17 ετών, ενώ σύμφωνα με έρευνες το κορίτσια είναι πιο ευάλωτα σε αυτό το φαινόμενο από τα αγόρια. Έχουν, όμως, αναφερθεί και κάποια συγκεκριμένα χαρακτηριστικά παιδιών που τα καθιστούν ακόμα πιο ευάλωτα σε αυτήν τη διαδικασία:
Παιδιά με χαμηλή αυτοεκτίμηση-έλλειψη αυτοπεποίθησης
Παιδιά με συναισθηματικά προβλήματα ή με προβλήματα στις σχέσεις με γονείς,συνομήλικους και στο σχολείο
Παιδιά με χαμηλή αυτοεκτίμηση-έλλειψη αυτοπεποίθησης
Παιδιά που δείχνουν αφελή και υπερβολική εμπιστοσύνη στους άλλους
Κορίτσια
Έφηβοι ηλικίας 14 έως 17 ετών.
Τακτικοί χρήστες του διαδικτύου (που δαπανούν πάνω από δύο ώρες ημερησίως και πάνω από τέσσερις μέρες την εβδομάδα στο διαδίκτυο ενώ αξιολογούν ότι το διαδίκτυο έχει μεγάλη σημασία για τη ζωή τους).
Συμμετέχοντες σε διαδικτυακά δωμάτια συνομιλιών (chat rooms) ενώ επιδεικνύουν επικίνδυνη διαδικτυακή συμπεριφορά (δίνουν προσωπικές πληροφορίες, κάνουν αγενή σχόλια, ενοχλούν κάποιον άλλο χρήστη, συζητούν για σεξουαλικά ζητήματα με κάποιον που δεν γνωρίζουν, επισκέπτονται εκουσίως πορνογραφικούς διαδικτυακούς τόπους).
Μέτρα προφύλαξης
Τα παιδιά είναι σημαντικό να μάθουν από νωρίς ότι το διαδίκτυο είναι ένας υπέροχος κόσμος στον οποίο θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί όπως ακριβώς και στην πραγματική ζωή.
Ενημερώνουμε και συμφωνούμε με τα παιδιά ότι δεν πρέπει να επικοινωνούν με αγνώστους και ούτε να κανονίζουν δια ζώσης συναντήσεις με ανθρώπους που γνώρισαν διαδικτυακά.
Ενημερώνουμε τα παιδιά ότι η σεξουαλική δραστηριότητα μεταξύ ενηλίκων και ανηλίκων απαγορεύεται αυστηρά και αποτελεί κακούργημα.
Είμαστε σε επιφυλακή για τυχόν ενδείξεις όπως για παράδειγμα ακραία αλλαγή συμπεριφοράς του παιδιού, κρύψιμο διαδικτυακών συνηθειών και παραλαβή ακριβών δώρων που δε δικαιολογούνται.
Ενημερώνουμε το παιδί για τα διαθέσιμα εργαλεία ασφαλείας. Αν κάποιος το ενοχλήσει διαδικτυακά είναι σημαντικό να ξέρει ότι μπορεί να αποθηκεύσει το μήνυμα ή τη συζήτηση. Ένας εύκολος τρόπος να το κάνει αυτό είναι να χρησιμοποιήσει το print screen και να αποθηκεύσει την εικόνα σε ένα αρχείο. Πολλές υπηρεσίες έχουν εργαλεία που δίνουν τη δυνατότητα να μπλοκάρει και να αναφέρει χρήστες που γίνονται ενοχλητικοί.
Το σημαντικότερο όλων: Διατηρούμε μια καλή, στενή και δυνατή σχέση με τα παιδιά ούτως ώστε να απευθυνθούν σε εμάς ακόμα και σε περίπτωση που κάνουν κάποιο λάθος.
Σε περίπτωση που γινει κάποιο περιστατικό το παιδί μπορεί να επικοινωνήσει μέσω του αριθμού 11188 για βοήθεια ή να αναζητήσει βοήθεια στην επίσημη ιστοσελίδα helpline κατά του ηλεκτρονικού εγκλήματος αφου πρώτα το συζητήσει με κάποιον συγγενή
Πέρα από τις καταστροφικές συνέπειες που μπορεί να έχει η διαδικασία του «grooming» όταν φτάσει στο όριο της κακοποίησης, το παιδί υποφέρει και από ποικίλα άλλα συναισθήματα εξαιτίας της παρενόχλησης που δέχεται. Συγκεκριμένα, καθώς το παιδί έχει επενδύσει συναισθηματικά στη σχέση του με το θύτη και την αντιλαμβάνεται σαν μια δυνατή φιλία, αισθάνεται θυμό όταν αποκαλύπτεται ο πραγματικός σκοπός της επαφής, ανεξάρτητα από το αν υπάρχει ή όχι κακοποίηση, καθώς αντιλαμβάνεται ότι έχει εξαπατηθεί και χειραγωγηθεί. Σε άλλες περιπτώσεις που το παιδί έχει εξαρτηθεί συναισθηματικά από το θύτη αισθάνεται πένθος για την απώλεια ενός στενού φίλου. Είναι αναγκαίο οι γονείς να προφυλάξουνε τα παιδιά τους και να τα ενημερώσουν για τους κινδύνους του διαδικτύου.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου